شرایط کارکرد چیلر ابی و سوپر Heat
چیلرهای آبی (Water Chiller) از نظر منطق تبادل حرارت شبیه سیستمهای DX هستند، اما چون سمت مصرفکننده «آب» است نه «هوا»، اعداد و شاخصهای کنترلیاش متفاوت میشود. اگر این تفاوتها را درست بفهمیم، هم تنظیمات دقیقتر میشود، هم عیبیابی خیلی سریعتر.
تفاوت اصلی چیلر آبی با سیستم هوایی (DX)
در سیستمهای هوایی، چون هوا چگالی و ظرفیت گرمایی کمتری دارد، برای انتقال همان مقدار انرژی معمولاً اختلاف دمای بیشتری لازم است. اما در چیلر آبی، آب گرما را خیلی مؤثرتر حمل میکند؛ پس با اختلاف دمای کمتر هم ظرفیت خوبی منتقل میشود.
نتیجه عملی:
- در سیستم هوایی، ΔT هوا (اختلاف دمای ورود و خروج هوا) معمولاً بزرگتر است (مثلاً حدود 10°C).
- در چیلر آبی، ΔT آب معمولاً کوچکتر است (مثلاً حدود 5°C).
شرایط کارکرد معمول چیلرهای آبی (اعداد کلیدی)
یک حالت رایجِ کارکرد در چیلر آبی این است:
1) اختلاف دمای آب (Water ΔT)
- آب ورودی به اواپراتور: 12°C
- آب خروجی از اواپراتور: 7°C
- پس ΔT آب = 12 – 7 = 5°C
این یعنی چیلر با 5 درجه کاهش دمای آب، انرژی را بهصورت پایدار منتقل میکند.
2) دمای تبخیر مبرد در اواپراتور (Evaporating/Saturation Temp)
در حالت نمونه، دمای تبخیر مبرد حدود 2°C در نظر گرفته شده است.
3) “Approach” یا فاصله دمای آب خروجی تا دمای تبخیر
- آب خروجی: 7°C
- دمای تبخیر: 2°C
- پس Approach = 7 – 2 = 5°C
این عدد خیلی مهم است چون کیفیت تبادل حرارت، تمیزی اواپراتور، دبی آب و صحت شارژ/کنترل شیر انبساط را غیرمستقیم نشان میدهد.
4) اختلاف دمای کلی (Total Δθ)
- آب ورودی: 12°C
- دمای تبخیر: 2°C
- پس Δθ total = 12 – 2 = 10°C
مقایسه سریع با سیستم هوایی (برای درک بهتر)
در یک سیستم DX نمونه:
- هوای ورودی 25°C
- هوای خروجی 15°C → ΔT هوا = 10°C
- دمای تبخیر 5°C
- اختلاف هوای خروجی با دمای تبخیر: 15 – 5 = 10°C
- اختلاف کلی از هوای ورودی تا دمای تبخیر: 25 – 5 = 20°C
پس طبیعی است که در DX عددهای اختلاف دما بزرگتر دیده میشوند.
سوپر Heat در چیلر آبی چیست و چرا حیاتی است؟
سوپرهیت (Superheat) یعنی:
اختلاف دمای گاز مبرد در خروجی اواپراتور با دمای تبخیر (دمای اشباع) همان اواپراتور.
مثال کاربردی
اگر:
- دمای تبخیر (اشباع) = 2°C
- دمای اندازهگیریشده روی لوله مکش/خروجی اواپراتور (نزدیک حسگر/بالـب) = 8°C
پس: - Superheat = 8 – 2 = 6°C
این دقیقاً یک سوپرهیت «معقول» برای چیلر آبی است.
بازه مناسب سوپرهیت در چیلرهای آبی
معمولاً سوپرهیت مناسب در چیلرهای آبی حدود 4 تا 8°C است.
نکته مهم و رک:
هرچی سوپرهیت را خیلی پایینتر بیاوری، ریسک برگشت مایع به کمپرسور بالاتر میرود (Liquid Return / Floodback) و این یکی از سریعترین راههای آسیب جدی به کمپرسور است.
سوپرهیت پایین یا بالا چه چیزی را لو میدهد؟ (عیبیابی سریع)
سوپرهیت خیلی پایین (مثلاً 0 تا 3°C)
احتمالها:
- شیر انبساط (TXV/EEV) بیشازحد باز شده
- دبی آب کم شده و کنترل درست نیست
- سنسور/بالـب بد نصب شده یا عایقکاری نشده
- در برخی شرایط: شارژ مبرد زیاد یا تنظیمات کنترل اشتباه
ریسک: برگشت مایع به کمپرسور
سوپرهیت خیلی بالا (مثلاً بالای 10°C)
احتمالها:
- کمبود مبرد
- گرفتگی فیلتر درایر/اختلال در مسیر مایع
- شیر انبساط کمخوراک میدهد یا تنظیمش بسته است
- مشکل در توزیع مبرد داخل اواپراتور
نتیجه: کاهش ظرفیت، بالا رفتن دمای آب خروجی، افزایش مصرف انرژی
چکلیست عملی برای تکنسین یا بهرهبردار
- دمای آب ورودی/خروجی را ثبت کن (هدف رایج: 12/7 یا نزدیک به آن).
- دمای تبخیر (SST) را از گیج/کنترلر بردار.
- سوپرهیت را نزدیک خروجی اواپراتور و روی خط مکش اندازه بگیر.
- سوپرهیت نرمال چیلر آبی: 4 تا 8°C
- اگر سوپرهیت غیرعادی بود: قبل از دستزدن به شیر انبساط، دبی آب، صافیها، عایق بالـب و صحت سنسورها را چک کن.
جمعبندی
در چیلر آبی، معیارهای کلیدی مثل ΔT آب (حدود 5°C)، Approach (حدود 5°C) و سوپرهیت (حدود 4 تا 8°C) ستونهای اصلی کنترل کیفیت عملکرد هستند. فهم درست همین سه عدد، 80٪ عیبیابیهای رایج چیلر را سریع و کمهزینه میکند.
اگر خواستی، همین مقاله را برای سایتت سئو شدهتر میکنم (اسلاگ، متادیسکریپشن، FAQ، و تیترهای دقیقتر بر اساس کلمات کلیدی مثل “سوپرهیت چیلر”، “آب 7/12”، “Approach اواپراتور”).
